Primer Frekans Kontrol Performans Testi

Primer frekans kontrol performans testleri ile ilgili teknik prosedür elektrik piyasası şebeke yönetmeliğinde Ek.4.A kısmında anlatılır.

Performans testi başlamadan önce üretim tesisi görevlileri primer frekans kontrol fonksiyonlarının gösterimi amacıyla ünite kontrol sistemlerinin, özellikle de türbin hız regülatörü ile kazan kontrol sistemi arasındaki işleyişin, basitleştirilmiş blok şemalarını test ekibine vermesi beklenir. (EPŞY E.4.A – 1)

Primer Frekans Kontrol Performans Testleri sırasında aşağıdaki değerler ile beraber, test ekibinin gerekli gördüğü değerlerin de ölçümü yapılarak kayıtları alınır;

  • Aktif Güç Çıkışı (MW)
  • Şebeke Frekansı
  • Simüle Frekans
  • Vana Pozisyonları
  • Buhar Basıncı
  • Buhar Sıcaklığı (EPŞY E.4.A – 2)

Primer Frekans Kontrol Performans Testleri sırasında yapılan ölçümün her bir değer için örnekleme oranı saniyede en az 10 veri (minimum 10 Hz) olmalıdır. (EPŞY E.4.A – 3)

Primer frekans kontrol performans testleri üç aşamadan oluşur. Bunlar,

Primer Frekans Kontrol Rezerv Testi

Primer frekans kontrol rezerv testi için takip edilen prosedür aşağıdaki gibidir:

  • Ünite için Primer Frekans Kontrolü aktif konuma alınır.
  • Ölü bant (dead band) değeri 0 (sıfır) mHz olarak ayarlanır.
  • Hız eğimi (speed-droop), 200 mHz’lik frekans sapması için primer frekans kontrol rezervinin tamamı etkin olacak şekilde ayarlanmalıdır.
  • Türbin hız regülatörü girişine, şebekedeki hız bilgisinin yerine Df=-200 mHz’lik frekans sapması (f=49,8 Hz’lik simule frekans değeri) basamak (step) değişiklik halinde uygulanır ve bu değerde en az 15 dakika kalınır. Bu süre sonunda simule frekans değeri tekrardan nominal frekans değerine (50 Hz’e) ayarlanır ve  ünitenin de aynı Pset değerinde kararlı hale gelmesi beklenir. Ardından diğer yönde
  • Df=+200 mHz’lik frekans sapması (f=50,2 Hz’lik  simule frekans değeri) için aynı işlem tekrarlanır. (EPŞY E.4.A.1 – 1)

Primer Frekans Kontrol Rezerv Testinin değerlendirilmesi aşağıdaki kriterlere göre yapılır;

  • Azami Primer Frekans Kontrol Rezerv Kapasitesinin %50’si en fazla 15 saniye içinde, tamamı ise 30 saniyelik süre içinde lineer olarak etkinleştirilebilmeli,
  • Azami Primer Frekans  Kontrol Rezerv Kapasitesi en az 15 dakika boyunca sağlanabilmelidir. (EPŞY E.4.A.1 – 2)

Primer Frekans Kontrol Rezerv Testlerinde üniteden beklenen tepkinin sınırları aşağıdaki grafikte belirtilen kesik çizgiler ile tanımlı toleransları aşmamalı ve beklenen tepkiye olabildiğince yaklaşacak şekilde olmalıdır. (EPŞY E.4.A.1 – 3)

Primer Frekans Kontrol Hassasiyet Testi

Primer frekans kontrol hassasiyet testi için takip edilen prosedür aşağıdaki gibidir:

Primer frekans kontrol rezerv testleri sırasında yapılan ayarlamalar korunarak ünitenin kararlı hale gelmesi beklenir.

Ünite hassasiyetinin tespit edilmesi için, türbin hız regülatörü girişine, şebekeden hız bilgisi almayacak şekilde Df=-5 mHz’den başlayarak ünite tepkisi gözleninceye kadar frekans sapma miktarı artı ve eksi yönde 5 mHz’lik kademeler halinde arttırılarak uygulanır. Ünite tepkisi için vana hareketi ve/veya diğer ilgili sinyallerdeki değişimler kriter olarak kabul edilir. Df=-5 mHz’lik frekans sapması veya f=49,995 Hz’lik simule frekans değeri aşağıda Şekil.E.4.A.6’de görüldüğü gibi basamak (step) değişiklik halinde uygulanır ve bu değerde en az bir dakika muhafaza edilir. Bu süre sonunda nominal frekans değeri 50 Hz’e dönülür ve  ünitenin de aynı Pset değerinde kararlı hale gelmesi beklenerek bu sefer de Df=+5 mHz’lik frekans sapması veya f=50,005 Hz’lik simule frekans değeri aynı şekilde uygulanır. Eğer ünite ±5 mHz’lik frekans sapmalarına tepki vermez ise, aynı işlemler ±10 mHz’lik frekans sapmaları için tekrar edilir.

  • Ünite hassasiyetini tespit etmek için, türbin hız regülatörü girişine, şebekedeki hız bilgisinin yerine Df=-5 mHz’den başlayarak ünite tepkisi gözleninceye kadar frekans sapma miktarı artı ve eksi yönde 5 mHz’lik kademeler halinde arttırılarak uygulanır. Ünite tepkisi için vana hareketi ve/veya diğer ilgili sinyallerdeki değişimler kriter olarak kabul edilir. Df=-5 mHz’lik frekans sapması (f=49,995 Hz’lik simule frekans değeri basamak (step) değişiklik halinde uygulanır ve bu değerde en az bir dakika korunur. Bu süre sonunda nominal frekans değeri 50 Hz’e dönülür.
  • Ünitenin de aynı Pset değerinde kararlı hale gelmesi beklenir. Aynı şekilde diğer yönde Df=+5 mHz’lik frekans sapması (f=50,005 Hz’lik simule frekans değeri) uygulanır.
  • Eğer ünite ±5 mHz’lik frekans sapmalarına tepki vermezse, aynı işlemler ±10 mHz’lik frekans sapmaları için tekrar edilir. (EPŞY E.4.A.2 – 1)

Primer Frekans Kontrol Hassasiyet Testleri, minimum ve maksimum çıkış gücü seviyelerinde iki aşamalı olarak gerçekleştirilir. (EPŞY E.4.A.2 – 2)

  • Primer Frekans Kontrol Hassasiyet Testinin değerlendirilmesi aşağıdaki kriterlere göre yapılır;
  • Primer Frekans Kontrol Hassasiyet Testlerinde frekans sapmasının uygulandığı anda vana pozisyonunda ve/veya diğer ilgili sinyallerde değişiklik gözlenmeli,
  • Ünite duyarsızlığı ±10 mHz’i geçmemelidir. (EPŞY E.4.A.2 – 3)

Primer frekans Kontrol 24 saat Doğrulama testi

Primer Frekans Kontrol Rezerv ve Hassasiyet testleri başarılı geçen ünite için 24 Saatlik Doğrulama Testi gerçekleştirilir. Primer frekans kontrol 24 saat doğrulama testi için takip edilen prosedür aşağıdaki gibidir:

Primer Frekans Kontrol Rezerv testleri sırasında ünite üzerinde yapılan ayarlamalar korunur.

Türbin hız regülatörünün hız bilgisini şebekeden alacak şekilde bağlantıları yapılarak 24 saat boyunca gerçek frekans ile normal çalışmasının kesintisiz olarak kaydı yapılır. Bu testin sonucu, ünitenin Primer Frekans Kontrol fonksiyonunun şebeke şartları altında sürekli çalışabileceğini doğrular nitelikte olmalıdır. (EPŞY E.4.A.3 – 1)

24 Saatlik doğrulama testinin değerlendirilmesi aşağıdaki grafikte belirtildiği gibi yapılır. (EPŞY E.4.A.3 – 3)

Azami primer frekans kontrol rezerv kapasitesi 24 saat boyunca ± % 10’ luk tolerans dahilinde sağlanmalıdır. (EPŞY E.4.A.3 – 4)

Hizmetler menüsüne dönmek için lütfen tıklayınız.

Yan hizmetler menüsüne dönmek için lütfen tıklayınız.